SportFitnessZone

เทรลรันนิ่งสำหรับคนเคยวิ่งแต่บนถนน ทางดินต่างกันตรงไหนบ้าง

เทรลรันนิ่งสำหรับคนเคยวิ่งแต่บนถนน ทางดินต่างกันตรงไหนบ้าง
ที่มา: Wikimedia Commons

เสียงรองเท้ากระทบยางมะตอยที่เคยดังสม่ำเสมอเป็นจังหวะ ค่อยๆ เปลี่ยนเป็นเสียงกรอบแกรบของใบไม้แห้ง พื้นใต้ฝ่าเท้าไม่เรียบเสมอกันอีกต่อไป ก้าวหนึ่งเหยียบดินนุ่ม ก้าวถัดไปเจอก้อนหินเล็กที่ทำให้ข้อเท้าต้องปรับมุมทันที แล้วก็มีรากไม้โผล่ขวางทางให้ยกเท้าสูงกว่าปกติ ร่างกายรู้ทันทีว่านี่ไม่ใช่การวิ่งแบบที่คุ้นเคย

คนที่วิ่งถนนมานานมีพื้นฐานความอึดดีอยู่แล้ว แต่ทางดินต้องใช้ทักษะอีกชุดหนึ่ง

เทียบกันชัดๆ ถนนกับเทรล

เรื่องวิ่งถนนวิ่งเทรลสิ่งที่ต้องปรับ
พื้นผิวเรียบ คาดเดาได้ดิน หิน ราก โคลน เปลี่ยนตลอดมองทางข้างหน้า ก้าวให้สั้นลง
จังหวะและความเร็วคุมเพซได้สม่ำเสมอช้าลงมากและขึ้นลงตามภูมิประเทศวัดจากเวลาและความรู้สึกแทนความเร็ว
ทางชันแทบไม่มี หรือมีแค่สะพานเนินขึ้นลงต่อเนื่องเดินช่วงชัน ลงเนินแบบคุมตัว
กล้ามเนื้อที่ใช้ขาทำงานในแนวตรงซ้ำๆข้อเท้า สะโพก และแกนกลางลำตัวทำงานหนักขึ้นฝึกขาข้างเดียวและการทรงตัวเสริม
รองเท้าพื้นเรียบ เน้นรองรับแรงกระแทกดอกยางลึก ยึดเกาะ กันหินกระแทกเลือกให้เหมาะกับสภาพทาง
น้ำและของจำเป็นมีร้านค้าและจุดพักตลอดทางอาจไม่มีจุดเติมน้ำเลยพกน้ำและของจำเป็นไปเอง
ความปลอดภัยมีคนและรถรอบตัวอาจเปลี่ยว สัญญาณโทรศัพท์ไม่แน่นอนบอกคนอื่นว่าไปไหน ไม่ไปคนเดียว

ลืมเพซไปก่อน แล้วใช้เวลาแทนระยะ

ความผิดหวังแรกของนักวิ่งถนนบนทางดิน คือความเร็วที่ช้าลงอย่างเห็นได้ชัด ระยะที่บนถนนวิ่งสบายๆ อาจกินเวลานานกว่ามากเมื่ออยู่บนเทรล นั่นไม่ได้แปลว่าวิ่งแย่ลง แต่ทางยากขึ้น

วิธีที่ช่วยได้คือตั้งเป้าเป็นเวลา เช่น ออกไปเท่านี้แล้ววนกลับ แทนการตั้งเป้าระยะทาง และใช้ความรู้สึกเหนื่อยเป็นตัวคุม ถ้ายังพูดเป็นประโยคได้ ถือว่าความหนักกำลังดี

ก้าวให้สั้นลงและถี่ขึ้นกว่าบนถนน เท้าที่ลงใกล้ใต้ลำตัวช่วยให้ปรับสมดุลได้ทันเมื่อเหยียบพื้นที่ไม่เรียบ สายตามองไปข้างหน้าสองสามก้าว ไม่ก้มมองแค่ปลายเท้า จะได้เห็นรากไม้และหินล่วงหน้า

ขึ้นเนินด้วยการเดิน ลงเนินด้วยการคุมตัว

การเดินช่วงที่ชันมากไม่ใช่เรื่องน่าอาย นักวิ่งเทรลที่มีประสบการณ์ก็เดินขึ้นทางชันกันเป็นปกติ เพราะการฝืนวิ่งขึ้นทำให้หมดแรงเร็วโดยแทบไม่ได้เร็วขึ้น เวลาเดินขึ้น เอนตัวไปข้างหน้าเล็กน้อย มือดันเหนือเข่าช่วยได้ ถ้าขาล้าเร็วทุกครั้งที่เจอเนิน ลองเสริมท่าฝึกขาทีละข้างอย่างสเต็ปอัพและลันจ์ในวันที่เข้ายิม

ขาลงคือช่วงที่ต้องระวังที่สุด หลายคนเร่งลงเพราะรู้สึกว่าง่าย แต่แรงกระแทกและโอกาสลื่นสูงกว่าขาขึ้น งอเข่าเล็กน้อย ก้าวสั้น กางแขนออกช่วยทรงตัว และอย่าเอนตัวไปข้างหลังมากจนส้นเท้าลื่นไถล ทางที่มีกรวดหรือโคลนให้ชะลอจนเกือบเดิน

เรื่องรองเท้า ถ้ายังไม่แน่ใจว่ารองเท้าที่มีอยู่ใช้ได้กับทางแบบไหน อ่านเพิ่มที่เรื่องความต่างของรองเท้าวิ่งกับรองเท้าเทรนนิ่ง แล้วค่อยพิจารณารองเท้าสำหรับทางดินโดยเฉพาะเมื่อวิ่งเทรลบ่อยขึ้น

เลือกเส้นทางแรกและเตรียมตัว

เส้นทางแรกควรเป็นทางดินที่ชัดเจน ไม่ชันมาก และมีคนใช้งานพอสมควร เช่น ทางเดินในสวนสาธารณะขนาดใหญ่หรือทางศึกษาธรรมชาติที่มีป้ายบอกชัด คนภาคกลางที่อยากเห็นป่าจริงจังมักนึกถึงผืนป่าบนแนวเขาที่ทอดอยู่หลังตัวเมืองนครนายก ซึ่งต้องเข้าเฉพาะเส้นทางที่เปิดให้เดินและแจ้งเจ้าหน้าที่ทุกครั้ง

สิ่งที่ควรทำทุกครั้งก่อนออกวิ่งเทรล

ข้อเท้าพลิกเป็นอาการที่นักวิ่งเทรลมือใหม่เจอบ่อย ถ้าพลิกแล้วบวม ลงน้ำหนักไม่ได้ ให้หยุดวิ่งและเดินออกอย่างระมัดระวัง แล้วไปพบแพทย์ ทบทวนหลักการกันเจ็บทั่วไปในการออกกำลังกายก่อนเริ่มด้วยก็ดี

ก่อนเข้าเส้นทางในป่าหรืออุทยาน ตรวจสอบประกาศล่าสุดจากอุทยานหรือหน่วยงานที่ดูแลพื้นที่ทุกครั้ง เพราะบางเส้นทางอาจปิดชั่วคราวตามฤดูกาลหรือสภาพอากาศ