จิบน้ำตอนไหนระหว่างฝึก สังเกตร่างกายแทนการรอให้คอแห้ง
2 ตุลาคม 2569

ช่วงท้ายของการวิ่งตอนเย็น ลิ้นเริ่มติดเพดานปาก น้ำลายเหนียว หัวรู้สึกตื้อๆ เหมือนมีหมอกบางๆ คลุม จังหวะเท้าที่เคยสม่ำเสมอเริ่มหนักขึ้นโดยไม่รู้ตัว พอถึงบ้านดื่มน้ำรวดเดียวจนจุก แต่ความล้าไม่หายไปทันที
ภาพนี้เกิดบ่อยกับคนที่รอให้คอแห้งก่อนค่อยดื่ม ความกระหายเป็นสัญญาณที่ดี แต่ในวันที่ร้อนชื้นและเหงื่อออกมาก มันมักมาช้ากว่าที่ร่างกายต้องการ การวางจังหวะดื่มเป็นช่วงๆ จะช่วยให้ฝึกได้สบายขึ้น
ก่อนเริ่มฝึก
การเตรียมน้ำเริ่มก่อนจะผูกเชือกรองเท้า ไม่ใช่ตอนยืนที่จุดเริ่มต้น
- ดื่มน้ำเป็นระยะตลอดวันตามปกติ ไม่ต้องอัดทีเดียวตอนใกล้ออกจากบ้าน
- ก่อนออกไปฝึก ดื่มพอให้รู้สึกชุ่มคอ ไม่ถึงกับท้องตึงจนวิ่งแล้วจุกเสียด
- สังเกตสีปัสสาวะในวันนั้น ถ้าออกเหลืองเข้ม แสดงว่าร่างกายน่าจะได้น้ำน้อยไป ควรเติมก่อนเริ่ม ถ้าเป็นสีเหลืองอ่อนใส ถือว่าอยู่ในเกณฑ์ที่ดี
- เตรียมขวดน้ำให้พร้อม หรือวางแผนเส้นทางที่ผ่านจุดหาน้ำได้
ระหว่างฝึก
หลักคือจิบบ่อยๆ ทีละน้อย ดีกว่ารอแล้วดื่มทีละมาก
- ถ้าฝึกในยิม วางขวดไว้ใกล้ตัวแล้วจิบในช่วงพักระหว่างเซ็ต
- ถ้าวิ่งหรือเดินไกล จิบเมื่อผ่านจุดที่มีน้ำ หรือพกขวดเล็กติดตัว
- สังเกตอาการเริ่มต้นของการขาดน้ำ เช่น ปากแห้ง ปวดหัว เหนื่อยเร็วกว่าปกติ ตะคริว หรือรู้สึกมึนงง ถ้าเริ่มมีอาการ ให้ลดความหนัก หาที่ร่ม แล้วดื่มน้ำ
- ถ้าเวียนศีรษะมาก ใจสั่น คลื่นไส้ หรือตัวร้อนแต่เหงื่อกลับไม่ออก ให้หยุดทันทีและขอความช่วยเหลือ
การดื่มมากเกินไปในเวลาสั้นก็ไม่ดีเช่นกัน โดยเฉพาะเมื่อดื่มแต่น้ำเปล่าปริมาณมากต่อเนื่องระหว่างกิจกรรมที่ยาวนาน อาจทำให้เกลือแร่ในเลือดเจือจางเกินไป สัญญาณคือท้องอืด ตัวบวม คลื่นไส้ ปวดหัว ดังนั้นจิบตามความรู้สึกและสภาพอากาศ ไม่ต้องบังคับตัวเองให้ดื่มตลอดเวลา
หลังฝึกเสร็จ
ช่วงนี้คือการเติมคืนสิ่งที่เสียไป
- ดื่มน้ำต่อเนื่องเป็นระยะ จนรู้สึกสดชื่นและปัสสาวะกลับมาเป็นสีอ่อน
- ถ้าเหงื่อออกมากจนเสื้อชุ่มหรือมีคราบขาวบนผ้า แสดงว่าเสียเกลือแร่ไปด้วย มื้ออาหารปกติที่มีรสเค็มพอเหมาะ ผัก ผลไม้ และน้ำแกง ช่วยเติมได้ ไม่จำเป็นต้องพึ่งเครื่องดื่มพิเศษทุกครั้ง
- มื้อหลังฝึกที่มีโปรตีนและคาร์โบไฮเดรตช่วยการฟื้นตัว อ่านภาพรวมเรื่องการกินให้พอดีกับคนที่เริ่มออกกำลังกาย ประกอบได้
สำหรับคนที่ต้องเดินเยอะช่วงเที่ยวหน้าร้อน หลักเดียวกันก็ใช้ได้ สมมติว่ากำลังวางแผนไปเที่ยวน่านช่วงร้อนในวันที่ดอยไม่มีทะเลหมอกให้ดู วันที่เดินชมเมืองกลางแดดทั้งวันก็เสียเหงื่อพอๆ กับการฝึก ควรพกขวดน้ำและหาจังหวะพักในร่มเหมือนกัน
ใครที่ฝึกกลางแจ้งเป็นประจำในเดือนร้อน ลองปรับแผนตามแนวทางผ่อนความหนักช่วงหน้าร้อนแบบไม่ต้องทิ้งตาราง และตรวจพยากรณ์อากาศจากหน่วยงานทางการก่อนออกไป
เครื่องดื่มที่ควรคิดก่อนยกขึ้นดื่ม
- เครื่องดื่มหวานจัด น้ำอัดลมหรือชาเย็นรสหวานมากๆ ดื่มแล้วสดชื่นชั่วครู่ แต่ไม่ได้ช่วยเติมน้ำได้ดีกว่าน้ำเปล่า และบางคนจะรู้สึกจุกเมื่อดื่มระหว่างฝึก
- เครื่องดื่มเกลือแร่ มีประโยชน์ในวันที่เหงื่อออกมากและฝึกนาน แต่ถ้าออกกำลังกายเบาๆ ในห้องแอร์ น้ำเปล่ามักเพียงพอ ควรอ่านฉลากเรื่องน้ำตาลประกอบ
- แอลกอฮอล์ ไม่ช่วยคืนน้ำให้ร่างกาย และทำให้การฟื้นตัวช้าลง ไม่ควรใช้แทนน้ำหลังฝึก
- เครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนสูง บางคนดื่มแล้วใจสั่นเมื่อออกแรงร่วมด้วย ควรสังเกตตัวเอง
ผู้ที่ถือศีลอดหรือมีช่วงที่ดื่มน้ำไม่ได้ ต้องเลือกเวลาฝึกให้ต่างออกไป มีรายละเอียดในการจัดช่วงเวลาและความหนักระหว่างถือศีลอด
ทั้งนี้ ผู้ที่มีโรคไต โรคหัวใจ หรือได้รับคำแนะนำจากแพทย์ให้จำกัดปริมาณน้ำ ไม่ควรใช้แนวทางทั่วไปข้างต้น ให้ถามแพทย์ผู้ดูแลก่อนว่าควรดื่มอย่างไรเมื่อออกกำลังกาย