ต้นขาเสียดสีและผื่นจากเหงื่อ ปัญหาของคนวิ่งในอากาศร้อนชื้น
19 กันยายน 2569

วิ่งเสร็จในเช้าที่อากาศอบอ้าว กลับถึงบ้านเปิดฝักบัว น้ำแรกที่โดนต้นขาด้านในทำเอาสะดุ้ง แสบจนต้องหลบน้ำ ก้มลงดูก็เห็นผิวแดงเป็นแนวยาว ทั้งที่ระหว่างวิ่งแทบไม่รู้สึกอะไรเลย
นี่คือผิวเสียดสี (Chafing) ปัญหาเล็กๆ ที่ทำให้คนวิ่งหลายคนต้องพักไปหลายวัน ในบ้านเราที่ทั้งร้อนและชื้น ผิวที่เปียกเหงื่อนานๆ จะเปื่อยและถลอกง่ายกว่าปกติ เหงื่อไม่ค่อยระเหย ผิวจึงเปียกอยู่ตลอดการวิ่ง นักเดินทางที่ไปวิ่งเช้าริมชายฝั่งกระบี่ซึ่งอากาศชื้นจนเสื้อแห้งช้า ก็มักเจอปัญหาเดียวกันนี้ แม้จะวิ่งระยะไม่ไกล
ต้นขาด้านใน
อาการ แสบ แดง เป็นแนวตรงจุดที่ต้นขาสองข้างถูกัน บางคนผิวถลอกจนเป็นแผลตื้นๆ
สาเหตุ ต้นขาเสียดสีกันซ้ำๆ ทุกก้าว ยิ่งผิวเปียกเหงื่อ แรงเสียดทานยิ่งมาก กางเกงขาสั้นที่ร่นขึ้นระหว่างวิ่งก็ทำให้ผิวโดนกันตรงๆ
วิธีแก้ ใส่กางเกงซับในแบบขายาวพอดีตัวไว้ข้างใน หรือกางเกงวิ่งที่มีซับในยาวคลุมจุดเสียดสี เลือกผ้าที่แห้งเร็วและตะเข็บเรียบ ไม่มีตะเข็บนูนอยู่ตรงต้นขาด้านใน ทาสารหล่อลื่นสำหรับป้องกันการเสียดสีก่อนวิ่งก็ช่วยได้ ถ้าผิวถลอกแล้วให้พักให้แผลแห้ง ไม่ต้องฝืนวิ่งต่อจนแผลลึกขึ้น
ใต้วงแขนและขอบเสื้อใน
อาการ แสบเป็นแนวใต้รักแร้ ตามขอบสายเสื้อในกีฬา หรือตรงกลางอกที่ขอบเสื้อเสียดสี บางคนมีผื่นแดงเป็นตุ่มเล็กๆ ในบริเวณที่อับ
สาเหตุ แขนแกว่งถูกับลำตัวและตะเข็บแขนเสื้อ ส่วนขอบยางและตะขอของเสื้อในกดผิวตลอดเวลา เมื่อชุ่มเหงื่อจึงเสียดสีได้มาก ผื่นจากเหงื่อก็มักเกิดในจุดอับชื้นแบบนี้
วิธีแก้ เลือกเสื้อที่พอดีตัว ไม่หลวมจนพับย่นใต้แขน และไม่คับจนรัด ใช้เสื้อในกีฬาที่ขนาดพอดี ไม่มีตะเข็บหรือตะขอโดนตรงจุดที่แสบประจำ เสื้อผ้าแบบไหนเหมาะกับการขยับตัว ดูเพิ่มได้ที่การเลือกชุดออกกำลังกายที่ไม่กวนใจระหว่างฝึก หลังวิ่งให้รีบถอดชุดเปียกออก อาบน้ำล้างเหงื่อ แล้วซับผิวให้แห้งก่อนใส่เสื้อใหม่
เท้าและนิ้วเท้า
อาการ ผิวที่ส้นเท้าหรือข้างนิ้วเท้าแดงและแสบ บางทีกลายเป็นตุ่มพอง ผิวระหว่างนิ้วเท้าเปื่อยขาวหลังวิ่งนานๆ
สาเหตุ ถุงเท้าที่ดูดซับเหงื่อแล้วอุ้มน้ำไว้ ทำให้ผิวเท้าเปียกและนิ่ม เมื่อเท้าขยับในรองเท้าก็ถลอกง่าย รองเท้าที่หลวมหรือคับไปก็เพิ่มแรงเสียดสี การวิ่งตอนฝนตกหรือเหยียบแอ่งน้ำก็ทำให้เท้าเปียกตั้งแต่ต้น ซึ่งเป็นอีกเรื่องที่ต้องเตรียมตัวหากอยากออกไปวิ่งในวันที่ฝนโปรยลงมาบางๆ
วิธีแก้ เลือกถุงเท้าวิ่งที่ไม่ใช่ผ้าฝ้ายล้วน เพราะผ้าฝ้ายล้วนอุ้มน้ำและแห้งช้า ผูกเชือกรองเท้าให้เท้าไม่เลื่อนไปมา ตัดเล็บเท้าให้สั้นพอดี หลังวิ่งให้ถอดถุงเท้าเปียกออกทันที ล้างเท้าและเช็ดซอกนิ้วให้แห้ง ตากรองเท้าให้แห้งก่อนใส่วิ่งรอบต่อไป ส่วนรองเท้าคู่ที่ใส่แล้วเกิดตุ่มพองที่เดิมทุกครั้ง อาจถึงเวลาเปลี่ยนคู่ใหม่ที่พอดีเท้ากว่า
ไม่ว่าจุดไหน หลักคือลดการเสียดสีและไม่ปล่อยให้ผิวเปียกนาน ใครอยากทบทวนพื้นฐานความปลอดภัยด้านอื่นด้วย ดูได้ที่แนวทางลดความเสี่ยงบาดเจ็บสำหรับคนเริ่มออกกำลังกาย
ถ้าผื่นหรือแผลถลอกลามกว้างขึ้น มีหนอง บวมแดงร้อน มีไข้ หรือดูแลตัวเองแล้วอาการไม่ดีขึ้น ควรไปพบแพทย์ผิวหนังเพื่อตรวจหาสาเหตุ เพราะผื่นบางชนิดอาจเกิดจากเชื้อราหรือการติดเชื้อ ซึ่งต้องรักษาให้ตรงจุด