ต้ม นึ่ง ย่าง ตุ๋น เลือกวิธีปรุงอาหารเองให้เข้ากับคนออกกำลังกาย
13 ตุลาคม 2569

เย็นวันธรรมดา หม้อใบเล็กบนเตาเดือดเบาๆ ไอน้ำลอยขึ้นพร้อมกลิ่นตะไคร้กับใบมะกรูด เสียงฝาหม้อกระทบเป็นจังหวะช้าๆ อาหารมื้อนี้ยังไม่ได้ตัดสินว่าจะออกมาเป็นอะไร แต่วิธีที่เลือกปรุงตั้งแต่ตอนนี้จะกำหนดว่ามันจะมันแค่ไหน เค็มแค่ไหน และรสวัตถุดิบเหลืออยู่เท่าไร
คนที่ออกกำลังกายมักคิดเรื่องว่าจะกินอะไร แต่ไม่ค่อยคิดว่าจะปรุงอย่างไร ทั้งที่อกไก่ชิ้นเดียวกัน ทอดกับนึ่งให้ผลต่างกันมาก ใครยังไม่แน่ใจว่าควรมีโปรตีนและสารอาหารอะไรบ้างในจาน ลองอ่านพื้นฐานเรื่องโปรตีนกับโภชนาการสำหรับคนเริ่มออกกำลังกายก่อน แล้วค่อยกลับมาเลือกวิธีปรุงจากตารางด้านล่าง
| วิธีปรุง | เหมาะกับวัตถุดิบ | ข้อดี | ข้อควรระวัง |
|---|---|---|---|
| ต้ม | ไก่ หมูไม่ติดมัน ไข่ ผักใบ ผักหัว เต้าหู้ | ทำง่าย ใช้น้ำมันน้อยมาก ได้น้ำซุปไปด้วย | ต้มนานเกินไปเนื้อจะแข็ง ผักเสียสีและรส น้ำซุปปรุงเค็มง่าย |
| นึ่ง | ปลา ไข่ อาหารทะเล ผัก ห่อหมก | รักษาความชุ่มและรสธรรมชาติ ไม่ต้องใช้น้ำมัน | ต้องรอให้น้ำเดือดก่อนวางของ น้ำจิ้มที่กินคู่มักหวานหรือเค็มจัด |
| ย่าง | ไก่ หมู ปลา เห็ด ผักชิ้นหนา | ได้กลิ่นหอม รสเข้ม ไขมันส่วนหนึ่งหยดออก | ระวังส่วนที่ไหม้เกรียม และน้ำหมักที่หวานหรือเค็มมาก |
| ตุ๋น | ไก่ติดกระดูก เนื้อส่วนที่เหนียว ฟัก ไชเท้า | เนื้อนุ่มเปื่อย ย่อยง่าย ทำครั้งเดียวกินได้หลายมื้อ | ใช้เวลานาน ถ้าใช้เนื้อติดมันจะมีไขมันลอยหน้า |
ต้ม นึ่ง ย่าง ตุ๋น ต่างกันตรงไหนในทางปฏิบัติ
ทั้งสี่วิธีมีจุดร่วมคือใช้น้ำมันน้อยและช่วยให้รสวัตถุดิบเด่นขึ้นโดยไม่ต้องพึ่งเครื่องปรุงมาก แต่ความต่างอยู่ที่เวลาและความยืดหยุ่น
การต้มและนึ่งเร็ว เหมาะกับวันที่กลับบ้านมาเหนื่อยๆ ส่วนการย่างให้รสชาติที่ทำให้ไม่รู้สึกว่ากำลังกินอาหารจืดเพื่อสุขภาพ ขณะที่การตุ๋นเหมาะกับวันหยุดที่มีเวลาตั้งไฟอ่อนทิ้งไว้
พูดถึงการตุ๋นและแกงที่ใช้ไฟอ่อนนาน หม้อดินเป็นภาชนะที่ครัวไทยใช้กันมานาน เพราะเก็บความร้อนได้สม่ำเสมอ ใครสนใจเรื่องนี้ลองดูการนำหม้อดินเผาจากด่านเกวียนมาใช้ทำกับข้าวในบ้าน ซึ่งเป็นของดีจากโคราชที่ยังมีคนใช้ทำอาหารจริงจนถึงทุกวันนี้
เรื่องรส ไม่ว่าจะปรุงแบบไหน ตัวที่ทำให้มื้อสุขภาพพังมักไม่ใช่วิธีปรุง แต่เป็นน้ำจิ้ม น้ำราด และการเติมน้ำตาลหรือน้ำปลาจนเกิน ลองชิมก่อนเติมเสมอ และใช้สมุนไพรอย่างพริกไทย กระเทียม ขิง มะนาว ช่วยเพิ่มรสแทน
ไม่จำเป็นต้องเลิกของทอดทั้งหมด ไข่เจียวหรือปลาทอดบ้างในบางมื้อไม่ได้ทำลายความพยายาม เพียงให้มันเป็นตัวเลือกหนึ่ง ไม่ใช่ค่าเริ่มต้นของทุกมื้อ แนวคิดเดียวกับการเว้นที่ให้ขนมหวานโดยไม่ต้องรู้สึกผิด
คนเวลาน้อยหรือคนทำกินทั้งบ้าน เหมาะกับแบบไหน
คนเวลาน้อย การนึ่งและต้มคือคำตอบ หม้อนึ่งชั้นเดียวใส่ปลาหรือไข่ได้พร้อมผักในรอบเดียว ล้างง่าย ไม่ต้องยืนเฝ้า ส่วนการตุ๋นช่วงวันหยุดก็ช่วยคนเวลาน้อยได้เช่นกัน เพราะทำทีเดียวเก็บไว้หลายมื้อ
คนทำกินทั้งบ้าน การย่างและตุ๋นมักถูกใจทุกวัย เด็กชอบกลิ่นหอมของของย่าง ผู้สูงอายุชอบเนื้อนุ่มของของตุ๋น ส่วนคนที่ออกกำลังกายในบ้านก็ตักส่วนที่ไม่ติดมันได้โดยไม่ต้องทำเมนูแยก ปรุงรสกลางๆ แล้วให้แต่ละคนเติมเองที่โต๊ะ
การทำเผื่อหลายมื้อ แบ่งอาหารที่ปรุงสุกแล้วใส่กล่องมีฝา รอให้คลายร้อนพอประมาณแล้วรีบเข้าตู้เย็น อย่าวางทิ้งไว้นอกตู้นาน ตอนจะกินให้อุ่นจนร้อนทั่วถึงทุกครั้ง และเลี่ยงการอุ่นซ้ำหลายรอบ
วันที่ไม่ได้ทำกินเอง ก็ยังใช้หลักเดียวกันเลือกจานได้ ดูตัวอย่างการเลือกจานโปรตีนจากร้านอาหารไทยใกล้ตัวประกอบ
เมนูที่ทำบ่อยที่สุดในบ้านคุณคืออะไร ลองหยิบมาเปลี่ยนวิธีปรุงดูหนึ่งรอบ จากผัดเป็นนึ่ง หรือจากทอดเป็นย่าง แล้วสังเกตว่ารสชาติที่ได้ต่างจากเดิมอย่างไร